Öncü olabilmek ve markalaşma

Yeni ekonomi, her şeyden önce bilgiyi, yaratıcılığı, teknolojiyi doğru ve etkin kullanabilme becerisini önde tutar. Bu anlamda, yeni ekonominin asıl sermayesi yukarıda saydığımız bu kavramlardır diyebiliriz. Yaratıcılık, öncü olmayı gerektirir. İnsan, varolan bilgiyi ve teknolojiyi yaratıcılıkla birleştirerek yepyeni bir yapı ortaya koyabilirse, hem öncü olabilir, hem de çok daha kolay markalaşabilir. E-ticaretin etkinliği, bu yaratıcılığın varlığıyla doğru orantılıdır. Bilgi ve teknolojiyi yerinde kullanmak e-ticaret verimliliği için yeterlidir ama eğer yaratıcılığınızı da bu sürece katabiliyorsanız, hem verimlilik hem de ekonomik büyüme alanında sonsuz olanaklara kavuşursunuz. Dünya bunun çarpıcı örnekleriyle doludur…

Yahoo.com ve Amazon.com’un başarısı

Internet’in yaygınlaşmaya başladığı 90’lı yıllarda Amerikalı iki üniversite öğrencisinin sadece hobi amaçlı olarak kurdukları Yahoo portalı, (portal,web üzerinde bulunan siteleri belli kategorilere göre sınıflandıran ve arama motorlarıyla destekleyen web siteleridir.) kısa bir zaman içinde dünyada milyonlarca insana hizmet veren büyük bir markaya dönüştü. 1995’te çalışan sayısı yalnızca 20 iken, Yahoo’ya büyük bir dönüşüm sağlayan “bedava içerik sağlama” stratejisi devreye sokuldu. Yaratıcılık dediğimiz kavram işte bu stratejinin içindeydi. Bu stratejiye göre, bedava olan bu hizmet milyonlarca insanı bu portala çekecek, bunu gören reklam verenler, her zaman olduğu gibi ilgi ve rating’in olduğu alanları tercih etmeleri nedeniyle Yahoo’ya doğru yönelecekler ve buradan gelen reklam gelirleri bedava içerik sağlama sistemini finanse edecekti. Plan işlemekle kalmadı,hedeflenenin de ötesine geçti.

Yahoo yöneticileri, bununla birlikte gittikçe büyüyen firmayı halka açıp borsa yoluyla bir finans kaynağı daha elde ettiler. Sadece ABD’ye hizmet veren ulusal bir portal olmaktan çıkarıp uluslararası yayınına da başladılar. Ayrıca hizmetlerin çeşitliliği arttırılıp değişik ilgi alanlarına yönelik yeni servisler yaratıldı. Yahoogroups, geocities bunlardan bazıları. Bu sayede Yahoo yüz milyonlarca dolarlık geliri,sayısız ofisiyle büyük bir ekonomik varlığa dönüştü. Bununla yetinmeyip en büyük 500 şirket sıralamalarına girdi.

Sanal mağaza yapılanmasında bir çığır: Amazon.com

E-ticarette gerçek bir yaratıcılık ve başarı öyküsü de Amazon.com ve onun getirdiği sanal mağaza anlayışıdır. Jeff Bezos isminde bir borsa broker’ı, Internet üzerinden indirimli kitap satışı yapabilmek için 1995’te “amazon.com” sitesini kurdu. O zamana kadar ABD’nin en büyük ve en geniş ağına sahip kitap dağıtıcısı olan Barnes & Noble kitapevini çok küçük bir sermaye ile alt edip, Internet üzerinden yaptığı satışlarla bu kitapevinin 10 katı kazanç elde etti (Öyle ki, kuruluşundan kısa bir süre sonraki kazancı yıllık 141 milyon dolar iken, Barnes & Noble 14 milyon dolarda kalmıştı.) 1997’de borsaya açılan Amazon, kitap dışında CD, DVD, Elektronik, Konfeksiyon vb. farklı ürünleri de Internet’ten pazarlayan dünyanın en büyük sanal mağaza markasına dönüştü. B2C (bi tu si okunur) denilen (Business to customer) “firmadan müşteriye” yönelik e-ticaret pazarında adı akla ilk gelen marka haline geldi.

 

Amazon.com ve başarısı konusunda yapılan analizler incelendiğinde bu başarının ardındaki belli başlı şu etkenler ön plana çıkıyor:

 

Kitabın internet üzerinden satışının kolay yapılması. Çünkü insanlar diğer ürünlerin aksine kitaba dokunma ihtiyacı hissetmiyor. Bu anlamda doğru ürünü pazarlama stratejisi, Internet’ten kolaylıkla kitap satabilmeyi mümkün kılıyor.

 

Web sitesinden kitap satan bir web sitesi,herhangi bir kitapevinden çok daha fazla (hatta milyonlarca) kitabı sunabiliyor. -kısaca envanter çeşitliliği diyebiliriz- Ayrıca kitap satın almada son derece önemli olan, eleştiri, yazar tanıtımı, benzer kategorideki kitapları bir iki tuşla bulabilme kolaylığı gibi kitap satın alma konusunda müşterinin aradığı parametreleri bulma açısından büyük avantaj sağlıyor.

 

Eve teslimin rahatlığı.

 

Web sitesi içeriğinin müşteri beklentilerine uygun şekillenmesi, dinamik tasarım, müşteriyle bağın sıkı tutulup interaktif pazarlama stratejisi izlenmesi. Kişisel ilişki düzeyinde pazarlama stratejisi. Yani bu tür interaktif pazarlamanın, müşteriyi sağmal bir inek gibi görme yanlışına yol açmadan, müşterinin gelecekteki alışverişlerine yön verebilmesi, birebir olarak müşteri istek ve ihtiyaçlarına yönelik olması.

 

Amazon.com’u uluslararası bir markaya dönüştüren ve sanal mağaza sisteminde bir dev yapan etkenler kısaca bunlar. Bunun yanında Internet’ten online mezat yapan eBay firması da, bu alanda gösterdiği büyük yenilik ve yaratıcılıkla, milyonlarca tür ürünün müzayede yoluyla pazarlandığı büyük bir e-ticaret başarısı olarak karşımızda durmakta.

 

Ayrıca Google’da, arama motoru sistemiyle Internet reklamcılığı konusunda son yıllarda zirveye ulaşmış bir firma. Bu gibi örnekler çoğaltılabilir. Dünyada irili ufaklı binlerce e-ticaret odaklı pazarlama firması, bu büyük pazarda yer alabilmek için rekabet ediyor, öncü olabilenler, kendi markasını yaratabilenler, yaratıcılıklarını teknolojiyle birleştirebilenler bu pazarda en önlere çıkıyor.

 

Ülkemizde, kendi ulusal pazarımızın öne çıkan benzer portallarını mynet.com, ideefixe.com, bascuda.com olarak sayabiliriz.

 

E-ticaret uygulamalarına geçecek olan tüm firmalarımızın, kendi ürünlerini veya hizmetlerini pazarlama noktasında kendi yaratıcılıklarını da katarak marka olmayı başarmaları hiç de zor değildir. Her firma kendi başarısını sağlayacak etkenler konusunda aslında esnek bir zemindedir.

 

Internet üzerinden ticaret,

 

pazarlanan ürünün özelliğine,

 

hangi pazarlara girileceğine,

 

bu pazarlarda izlenecek stratejilere

 

göre farklı farklı başarı ve verimlilik etkenleri ortaya çıkarır. Bu anlamda e-ticaretin her firma için sabit başarı formülleri yoktur. E-ticaret dinamik bir yapıdır, bu yüzden onu statik, sabit başarı ve verimlilik yöntemleri sunarak uygulamaya çalışmak elbette istenen sonuçları vermeyebilir. Bu nedenle e-ticaretin temel uygulamalarına dikkat ettikten sonra her firma, kendi ürününün konumuna, gireceği piyasaların koşullarına ve bu piyasalarda izleyeceği pazarlama stratejilerine kendi yaratıcılık, deneyim ve dinamizmini katarak gerçek başarıya kavuşacaktır.

 

Markalaşma

Markalaşma, her şeyden önce herhangi bir pazarda ürüne bağlı bir müşteri kitlesi yaratabilmeye bağlıdır. Yenilik, yaratıcılık ve öncü olabilme, markalaşmaya giden en önemli etkenlerdir. Karşılıklı olarak, e-ticaret uygulamaları firmanızın tanınırlığını arttırıp marka oluşturmanıza yardımcı olurken, markalaşan firmaların da e-ticaret etkinliği artacaktır. Markanın etrafındaki maddi ve manevi değer, müşteri tercihlerini yönlendirecektir. Web odaklı pazarlama stratejileri markayı yerel olmaktan çıkarıp daha uzaktaki pazarlara ulaşmasını sağlayacaktır.